საქართველო ამბობს, რომ 2032 წლამდე ტრანსპორტისთვის დაახლოებით 7 მილიარდ დოლარს მოიზიდავს და აეროპორტების ტევადობას გასამმაგდებს — მიზნები ნათელია, დაფინანსება ნაკლებად

ბათუმში 8 სექტემბერს საქართველოს საერთაშორისო საზღვაო ფორუმზე სიტყვით გამოსვლისას პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ მთავრობა 2032 წლამდე ტრანსპორტისა და ლოგისტიკის ინფრასტრუქტურისთვის დაახლოებით 7 მილიარდ დოლარს აპირებს მოიზიდოს. თავად ციფრი პირველად 6 ივლისს ეკონომიკის მინისტრმა დაასახელა; ბათუმის გამოსვლამ კი ფული არ დაამატა, არამედ მიზნები. ათწლიან ჰორიზონტზე გაცხადებული მიზნებია რკინიგზის ტევადობის გაორმაგება, პორტების ტევადობის გაორმაგება და საერთაშორისო აეროპორტების ტევადობის გასამმაგება.

სამი კომპონენტი ატარებს მის უმეტეს ნაწილს. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი, რომელიც „მეპატრონე-მოიჯარის“ მოდელით გადაეწყო, პროექტის ჯამურ მოცულობად 1.1 მილიარდ დოლარად ფასდება, პირველი ფაზა კი წელიწადში 600,000 კონტეინერზეა გათვლილი — ამ თვიდან მას საკუთარი 18-კილომეტრიანი სარკინიგზო ხაზიც ემატება, დაახლოებით 200 მილიონი დოლარის ღირებულებით და მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერით. რკინიგზას ერგება ინფრასტრუქტურა და მოძრავი შემადგენლობა, წლევანდელი 1 მილიარდ ლარზე მეტი და „საქართველოს რკინიგზის“ მოდერნიზაცია. გზები კი ნიშნავს აღმოსავლეთ-დასავლეთის საერთაშორისო მაგისტრალის დასრულებას, რომელსაც მთავრობა 75 პროცენტით შესრულებულად აღწერს, პლუს ზოგადად მაღალსიჩქარიან ავტომაგისტრალებს.

იმავე მოხსენებაში, რომელშიც დანაპირებია მოყოლილი, ეჭვქვეშ დგება მისი სანდოობაც: აღნიშნულია ანაკლიის დაფინანსების შემცირება 2026 წლისთვის და დასავლური დაფინანსების სიმწირე. ეს გასათვალისწინებელია, რადგან ათწლიანი, 7-მილიარდდოლარიანი ჯამი ყველაზე ადვილად გამოსაცხადებელი და ყველაზე რთულად შესამოწმებელი ციფრია. პატიოსანი წაკითხვა ასეთია: მიმართულება კარგად დასაბუთებულია — ტენდერზე გასული რკინიგზა, თვალსაჩინო საზღვაო სამუშაოები, აეროპორტში უკვე დაკონტრაქტებული ტერმინალის გაფართოება — ჯამი კი განზრახვაა. შეაფასეთ ის იმით, რა გამოდის ტენდერზე და ვინ იგებს მას წლიდან წლამდე და არა ჯამით.

თუ მხოლოდ აეროპორტების ტევადობის მიზანი ნაწილობრივ შესრულდება, ტურიზმის მოცულობის შემბოჭავი შეზღუდვა შესუსტდება და ეს ბინების მესაკუთრეებსა და ტუროპერატორებს უფრო ადრე მოხვდება, ვიდრე პორტის ობლიგაციის ვინმე მფლობელს. ტვირთის მხარეს ყველაზე მეტი მოსაგები აქვთ მათ, ვისაც დერეფნებზე მიწა ან სასაწყობე ფართი აქვს — და სწორედ ისინი არიან ყველაზე მოწყვლადნი, თუ ერთი ფაზა დაგვიანდება. პრაქტიკული დისციპლინა ორივესთვის ერთია: აქტივი შეაფასეთ იმით, რასაც დღეს შოულობს, დერეფნის პერსპექტივა კი მიიჩნიეთ შენარჩუნების და არა დღეს მეტის გადახდის მიზეზად.