შემოსავლის ზღვარი, რომელიც სესხის ოდენობას განახევრებს, მომავალ წელს ორჯერ გაიწევა: 1500-დან 2000-მდე და 2500-მდე ლარამდე

საქართველოში გადახდა-შემოსავლის ზღვარი განსაზღვრავს, თუ რამდენი შეიძლება წავიდეს მსესხებლის თვიური წმინდა შემოსავლიდან სესხების მომსახურებაზე. ლარის სესხებისთვის ეს ზღვარი დღეს ერთ შემოსავლის ნიშნულზე — თვეში 1500 ლარზე — არის დამოკიდებული. მის ქვემოთ სესხის თვიური გადასახდელები წმინდა შემოსავლის მეოთხედს არ უნდა აღემატებოდეს; ამ ნიშნულზე ან მაღლა — ნახევარს აღწევს. ნახტომი ზღვართან მკვეთრია: 1400 ლარზე ზედა ზღვარი თვეში დაახლოებით 350 ლარია, 1500 ლარზე კი — 750.

ეროვნულმა ბანკმა 30 სექტემბერს გამოაცხადა, რომ უფრო მკაცრი — შემოსავლის მეოთხედის — ზღვრის შემოსავლის ნიშნული ორ ეტაპად აიწევს: 1 თებერვლიდან 1500-დან 2000 ლარამდე, 2027 წლის 1 სექტემბრიდან კი 2000-დან 2500 ლარამდე. 1800 ლარი წმინდა შემოსავლის მქონე მსესხებელს ამჟამად თვეში 900 ლარამდე მიმართვა შეუძლია; თებერვლიდან ეს 450-მდე დაეცემა. 2300 ლარზე მყოფს 1150-ლარიანი ზღვარი თებერვლის შემდეგაც შერჩენია, 2027 წლის სექტემბრიდან კი 575-მდე დაიწევს. მარეგულირებლის განმარტებით, ეტაპობრიობის მიზანი ბაზრისთვის ერთი მკვეთრი შოკის თავიდან აცილებაა.

ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე მიიჩნევს, რომ ზღვარი უცვლელი უნდა დარჩენილიყო — იმ მოსაზრებით, რომ უფრო მაღალი ნომინალური ხელფასი თავისთავად არ ნიშნავს ოჯახის უკეთეს მდგომარეობას. საპირისპირო არგუმენტია, რომ ნიშნული მაშინ დაიდო, როცა საშუალო ხელფასი უფრო დაბალი იყო, და მისი უცვლელად დატოვება შემოსავლის ნახევრით სესხებას თანდათან იმ ადამიანებამდე მიიყვანდა, რომელთა დასაცავადაც წესი დაიწერა. ოფიციალური მონაცემებით, 2026 წლის მეორე კვარტალში საშუალო ნომინალური თვიური ხელფასი 2389,3 ლარი იყო, მედიანა კი საშუალოზე საგრძნობლად დაბალია — ამიტომ ორი ეტაპი ხელფასზე მყოფ მყიდველთა დიდ ნაწილს მოიცავს.

თუ ხელფასზე მყოფი მყიდველი ხართ 1500-დან 2500 ლარამდე დიაპაზონში და ლარში სესხის აღებას აპირებთ, დამტკიცებადი გადასახდელი ახლა უფრო დიდია, ვიდრე თებერვლის შემდეგ იქნება. ეს არგუმენტია განაცხადის დროულად შეტანის სასარგებლოდ — იმ პირობით, რომ შენაძენი თავისთავადაც გამართლებულია. თუ შუა სეგმენტის ბინას ჰყიდით, რომელიც იპოთეკურ მყიდველებზეა დამოკიდებული, მოცემული თვიური გადასახდელის გაწევის შემძლე მსესხებლების წრე ყოველ ეტაპზე ვიწროვდება. ცალკე აღსანიშნავია, რომ ლარის იპოთეკისთვის სესხი-უზრუნველყოფის წესი 2025 წლის თებერვლიდან 10%-იან მინიმალურ თავდაპირველ შენატანს უშვებს — ამიტომ მყიდველთა უმეტესობისთვის შემზღუდველი ფაქტორი შემოსავალია და არა პირველი შენატანი.