ფასადისა და ღობის წესები 1 ივლისს რეკომენდაციად ყოფნა შეწყვიტეს — თბილისი კი მათ გარეთაა
მთავრობის №547 დადგენილება, მიღებული 2025 წლის 18 დეკემბერს, განსაზღვრავს შენობა-ნაგებობის ესთეტიკური მახასიათებლების წესებს: სახურავები, ფასადები, ღობეები, ფერთა პალიტრა და ის, როგორ ჯდება შენობა თავის ქუჩაში. მისი მოთხოვნები 2026 წლის 1 ივლისამდე სარეკომენდაციო იყო. მათი შეუსრულებლობა მშენებლობის ნებართვაზე უარის თქმის ან სამშენებლო შეტყობინების დადასტურებაზე უარის საფუძველია. დადგენილება მოქმედებს საქართველოს მასშტაბით სამი გამონაკლისით: თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონები და სალოცავები. თბილისს თავისი, შესაბამისი წესების მიღება მოეთხოვა.
რას ითხოვს დადგენილება
არქიტექტურულ პროექტს ახლა უნდა ახლდეს ვიზუალური მასალა, რომელიც აჩვენებს სახურავს, ფასადებს, ღობეებს, მასალებს და ფერებს. სახურავისა და ფასადის მასალები და ფერები დადგენილების პირველ დანართში მოცემული პალიტრიდან უნდა შეირჩეს, განმცხადებელს კი მოეთხოვება, წინასწარ შეისწავლოს მიმდებარე ტერიტორია და დაადგინოს, რომელი მასალები და ფერები ჭარბობს უკვე. ადგილობრივი ტრადიციული მასალები დასაშვებია მაშინაც, როცა დანართის პალიტრის გარეთ რჩება — სწორედ ეს პუნქტი იცავს რეგიონულ სამშენებლო პრაქტიკას ეროვნული ფერთა ცხრილით გამორიცხვისგან. ფასადები, ღობეები და ფერები გარემოს უნდა შეესაბამებოდეს, სახურავის ფორმები კი ადგილის სილუეტს.
ღობეებს ცალკე პუნქტი აქვთ
დადგენილება ღობეს დეტალად არ, არამედ დამოუკიდებელ საკითხად განიხილავს. ისინი ქუჩის მხარეს უნდა იყოს, მარტივი სწორი ფორმები უნდა ჰქონდეს, მქრქალი ფერები და დასაშვები მასალები უნდა გამოიყენოს და დომინანტური კონსტრუქციული ჩარჩო უნდა აარიდოს. დასაშვებია ცოცხალი მწვანე ღობეც და ადგილობრივი ტრადიციული მასალებიც. სივრცითი და ქალაქგანვითარების სააგენტოს მოეთხოვა, დადგენილებიდან ათი დღის განმავლობაში საიტზე ღობის ნიმუშური პროექტები გამოაქვეყნოს. თუ დედაქალაქის გარეთ რომელიმე ნაკვეთზე სახლს აშენებთ, ღობე სწორედ ის ელემენტია, რომელიც ყველაზე ხშირად ბოლოს იგეგმება და რომელზეც დადგენილება ყველაზე კონკრეტულია — ამიტომაა ყველაზე ადვილი შეცდომა განაცხადში.
სამი ადგილი, სადაც ის არ ვრცელდება
დადგენილება გამორიცხავს თბილისს, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონებს და სალოცავებს, და თბილისის მუნიციპალიტეტს მოეთხოვება საკუთარი, მასთან შესაბამისი წესების მიღება. სწორედ ეს დეტალი ყველაზე ხშირად გადმოიცემა არასწორად, რადგან ზომა ეროვნულ სტანდარტად გამოცხადდა და არსებითად ასეცაა — მაგრამ დედაქალაქს არეგულირებს ის, რასაც თბილისი მიიღებს, და არა პირდაპირ ეს ტექსტი. დეველოპერისთვის, რომელიც ერთდროულად დედაქალაქშიც და რეგიონულ ქალაქშიც მუშაობს, პრაქტიკული შედეგი ერთის ნაცვლად ორი დოკუმენტაციაა: პროექტი, რომელიც ქუთაისის ან თელავის მუნიციპალიტეტს აკმაყოფილებს, თბილისში ავტომატურად შესაბამისი არ არის.
რა გააკეთოთ, თუ ახლა წარადგენთ განაცხადს
გარდამავალი დებულება ამბობს, რომ მოთხოვნები 2026 წლის 1 ივლისამდე სარეკომენდაციო იყო და რომ ამ თარიღამდე დაწყებული წარმოება იმ წესებით სრულდება, რომლებიც დაწყების მომენტში მოქმედებდა. ასევე ნათქვამია, რომ მუნიციპალური აქტები დადგენილებას არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს და სააგენტოს დასკვნას უნდა შეესაბამებოდეს. საკანონმდებლო მაცნეში მოცემული ჩანაწერი ასახელებს შემდგომ შესწორებას — №275 დადგენილებას 2026 წლის 18 ივნისს — ანუ ტექსტი მიღების შემდეგ უკვე ერთხელ შეიცვალა. ვინც განაცხადს ამზადებს, დეკემბრის განცხადების ნაცვლად მოქმედი კონსოლიდირებული ვერსია უნდა წაიკითხოს და მუნიციპალიტეტს უნდა ჰკითხოს, დანართის რომელ პალიტრას იყენებს — ნახაზების დასრულებამდე და არა შემდეგ.
დაწერილია ჩვენ მიერ ზემოთ მითითებული წყაროდან და არ წარმოადგენს საინვესტიციო, იურიდიულ ან საგადასახადო რჩევას. მაჩვენებლები და წესები იცვლება — მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გადაამოწმეთ მოქმედებამდე.