ვირტუალური ზონა მოგებაზე 0%-ს და ხელფასებზე 20%-ს იხდის. საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი ამას პირიქით აბრუნებს.

ვირტუალური ზონის პირი კვალიფიციურ IT შემოსავალზე მოგების გადასახადს არ იხდის, ხელფასის გადასახადი 20%-ია, დივიდენდი 5%, ქონების გადასახადი კი 1%-მდე. საერთაშორისო კომპანია იხდის 5% მოგების გადასახადს, 5% ხელფასის გადასახადს, დივიდენდზე არაფერს და ქონების გადასახადს მიწის გარდა არ იხდის. შედარებისთვის, ჩვეულებრივი ქართული კომპანია იხდის 15%-ს, 20%-ს, 5%-ს და 1%-მდე. ორი სპეციალური რეჟიმი გვერდიგვერდ დადეთ და გაცვლა თვალსაჩინო ხდება: ვირტუალური ზონა მოგების გადასახადს პატიებს და თანამშრომლებს ჩვეულებრივად დაბეგრავს, საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი კი მოგებას მსუბუქად ბეგრავს და ხელფასის გადასახადს სტანდარტული განაკვეთის მეოთხედამდე ამცირებს. თუ მცირე გუნდი გყავთ და ფულს დივიდენდად იღებთ, პირველი ფორმა გიხდებათ. თუ ძირითადი ხარჯი ხელფასია — მეორე.

საერთაშორისო კომპანიის სტატუსი მოითხოვს ორწლიან შესაბამის გამოცდილებას — თუმცა უცხოური მშობელი კომპანიის ან სათაო ოფისის გამოცდილებაც ჩაითვლება — და მოითხოვს, რომ თანამშრომლები საგადასახადო წლის უმეტესი ნაწილი ფიზიკურად საქართველოში იყვნენ. ვირტუალური ზონის სტატუსი ორივე პუნქტში უფრო თავისუფალია: ორი წლის წესი პრაქტიკაში მკაცრად არ აღსრულდება, შემოსავლების სამსახურის დღევანდელი მითითებით კი ადგილობრივი ყოფნა მკაცრად სავალდებულო არ არის, თუ პერსონალს საბაზრო დონეზე უხდიან და გადასახადს საქართველოში წყაროსთან იკავებენ. საერთაშორისო კომპანიები კვალიფიციური საქმიანობის ნუსხას მთავრობის №619 დადგენილებიდან იღებენ და დამხმარე შემოსავალი არ უნდა აღემატებოდეს კვალიფიციური IT შემოსავლის 2%-ს; ვირტუალური ზონა მოიცავს პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნას და დამხმარე მომსახურებას, ლიცენზირება კი შეიძლება დაკვალიფიცირდეს, თუ პროგრამა საქართველოში შეიქმნა და გაყიდვის შემდგომ მხარდაჭერას მოიცავს. ორივე რეჟიმი ერთსა და იმავე საბაზისო ლოგიკას ეყრდნობა — სამუშაო საქართველოში სრულდება და უცხოელ კლიენტებს ეყიდება.

ნული მთელი ანგარიში არ არის. ვირტუალური ზონის პირი სხვა გადასახადების გადამხდელად რჩება, მათ შორის 4% საპენსიო შენატანი და როიალტებსა და ზოგიერთ მომსახურების ხარჯზე წყაროსთან დაკავება; გათავისუფლება კი მხოლოდ საქართველოს გარეთ მიწოდებულ IT შემოსავალს ფარავს — ქართველი კლიენტებისგან მიღებული შემოსავალი ჩვეულებრივი განაკვეთებით იბეგრება. საერთაშორისო კომპანიას შეუძლია მოგების გადასახადის ბაზა შეამციროს საქართველოს მოქალაქე რეზიდენტებისთვის გადახდილი ხელფასებით და კვალიფიციური კვლევისა და განვითარების ხარჯებით. ვირტუალური ზონის სტატუსი შეიძლება ჰქონდეს მხოლოდ ქართულ შპს-ს ან სააქციო საზოგადოებას; ინდივიდუალურ მეწარმეს — არა. განაცხადი ფინანსთა სამინისტროში მიდის კომპანიის რეგისტრაციისა და საგადასახადო პროფილის გააქტიურების შემდეგ; კანონით განხილვის ვადა 10 დღეა, პრაქტიკაში დაახლოებით 20 სამუშაო დღიდან ერთ თვემდე, შემოსავლების სამსახური კი სერტიფიკატს დამტკიცებიდან ორ სამუშაო დღეში გასცემს, ვადის გასვლის თარიღის გარეშე.

ორი პატიოსანი გაფრთხილება. პირველი: სტატუსი შეიძლება გაუქმდეს და გადასახადი უკანა რიცხვით დაგერიცხოთ, თუ აღმოჩნდება, რომ პირობები არ შესრულდა — ამიტომ დოკუმენტაცია მნიშვნელოვანია: საექსპორტო ხელშეკრულებები, ინვოისები, მიღება-ჩაბარების აქტები, უცხოური გადახდების ჩანაწერები და უცხოური და ქართული შემოსავლის ცალ-ცალკე აღრიცხვა. მეორე: ზემოთ მოცემული შედარება მომდინარეობს პრაქტიკოსებისგან, რომლებიც ამ მომსახურებას ყიდიან, და არა კანონის ტექსტიდან, შემოსავლების სამსახურის ვირტუალური ზონის მითითება კი შიდაა და არა გამოქვეყნებული. ერთი წყარო საერთაშორისო კომპანიის 5%-ს ერთ ადგილას განაწილებულ მოგებაზე, მეორეში კი მოგების გადასახადზე ზოგადად მიუსადაგებს — სწორედ ის დეტალი, რომელიც წყვეტს, მუშაობს თუ არა სტრუქტურა. სანამ რამეს დაარეგისტრირებთ, განაკვეთები და პირობები შემოსავლების სამსახურთან ან ქართველ საგადასახადო მრჩეველთან დააზუსტეთ. ჩვენ საგადასახადო მრჩევლები არ ვართ და ეს რჩევა არ არის.