საქართველოში კომპანიების დაკრედიტების ორი მესამედი უცხოურ ვალუტაშია

2026 წლის ივნისის ბოლოს ქართული ბანკების სასესხო პორტფელი, ბანკთაშორისი დაკრედიტების გარეშე, 75.43 მილიარდი ლარი იყო — თვის განმავლობაში დაახლოებით 1.3 მილიარდი ლარი დაემატა, ანუ წინა თვის 74.13 მილიარდზე დაახლოებით 1.75%. წლიური ზრდა, გაცვლითი კურსის ეფექტის გამოკლებით, 14.47% იყო — კრედიტი საგრძნობლად სწრაფად ფართოვდება, ვიდრე ეკონომიკა, რომელსაც ის ეყრდნობა. ოჯახებზე 40.11 მილიარდი ლარი მოდიოდა, პორტფელის ნახევარზე ოდნავ მეტი, ოჯახების კრედიტი კი მხოლოდ ივნისში 701.19 მილიონი ლარით გაიზარდა. რეზიდენტ კომპანიებზე 32.83 მილიარდი მოდიოდა.

ამ 32.83 მილიარდი ლარის კორპორაციული დაკრედიტებიდან 11.41 მილიარდი ლარში იყო, 21.42 მილიარდი კი უცხოურ ვალუტაში — ანუ კომპანიების დაკრედიტების დაახლოებით 65.2% დენომინირებულია იმ ვალუტაში, რომელშიც ამ კომპანიების უმეტესობა არ გამოიმუშავებს. სასესხო პორტფელის ლარიზაციის მაჩვენებელი 58.37% იყო, ანუ ადგილობრივ ვალუტაში სესხებს ძირითადად ოჯახების მხარე იღებს და არა კორპორაციული. ივნისში ლარში სესხები 985.05 მილიონით, უცხოურ ვალუტაში კი 311.13 მილიონით გაიზარდა — მიმართულება მეტი ლარისკენ მიდის, ნელა.

დეველოპერები კომპანიებია, კომპანიები კი აქ დოლარსა და ევროში სესხავენ, ყიდიან კი სულ უფრო ხშირად ლარში. თუ ლარი შესუსტდა, ვალი უფრო მძიმე ხდება იმ ვალუტაში, რომელშიც შემოსავალი შემოდის, და ზეწოლა ყველაზე თხელმარჟიან და ყველაზე გრძელვადიან პროექტებზე მოდის. გეგმაზე მყიდველისთვის სწორედ ეს არის პრაქტიკული მიზეზი, რომ დეველოპერის ბალანსსა და დასრულებული ობიექტების ისტორიას შეხედოთ და არა მხოლოდ საჩვენებელ ბინას: ვალუტების შეუსაბამობა ერთი ჩვეულებრივი გზაა, რომლითაც დაუმთავრებელი შენობა დაუმთავრებელი რჩება. ჰკითხეთ, რომელ ვალუტაშია დენომინირებული ნასყიდობის ხელშეკრულება და რა მოუვა თქვენს განვადებას, თუ კურსი შეიცვლება.

მთავარი ჯამი, ოჯახებისა და კომპანიების ციფრები და თვიური ცვლილებები საქართველოს ეროვნული ბანკის ანგარიშგებიდან მოდის. ზოგი უფრო წვრილი განაწილება — ლარისა და უცხოური ვალუტის ჯამები, დაახლოებით 44.03 და 31.40 მილიარდი, და ოჯახების დაახლოებით 53.2%-იანი წილი — გამომცემლის მიერ ამ მონაცემებიდან გამოთვლილია და არა ცენტრალური ბანკის მიერ ამ სახით გამოქვეყნებული. ეს არითმეტიკაა და არა მიხვედრა, მაგრამ თუ მოლაპარაკებაში ციფრს დაასახელებთ, ეროვნული ბანკის სტატისტიკის გვერდებიდან აიღეთ. საკრედიტო მონაცემები გადაიხედება და გამოთვლილი ციფრი წყაროდან ერთი ნაბიჯით უფრო შორს არის, ვიდრე გამოქვეყნებული.