თბილისის შემოვლითი და 2031 წელი საზღვრიდან საზღვრამდე მაგისტრალისთვის
პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 21 ოქტომბერს განაცხადა, რომ ოთხზოლიანი მაგისტრალი, რომელიც თურქეთის საზღვარზე სარფის გამშვები პუნქტიდან აზერბაიჯანის საზღვარზე წითელ ხიდამდე და სომხეთის საზღვარზე სადახლომდე მიდის, 2031 წლის ბოლოსთვის უნდა დასრულდეს და თბილისს გვერდს აუვლის. ამ შემოვლითის ერთი მონაკვეთი უკვე დაფინანსებულია: ივლისში აზიის განვითარების ბანკმა 250 მილიონი დოლარის სესხი დაამტკიცა 18.9 კილომეტრიანი ოთხზოლიანი მონაკვეთისთვის თბილისის აეროპორტიდან ლოჩინის გავლით რუსთავამდე.
რა გამოცხადდა და რა იყო უკვე დაფინანსებული
2031 წლის განცხადება მთელი დერეფნის სამიზნეა და არა ხელშეკრულების დადება. უფრო მყარი სახით არსებობს შემოვლითის დაფინანსება: აზიის განვითარების ბანკის სესხი ორ მონაკვეთს ფარავს — თბილისის აეროპორტიდან ლოჩინამდე და ლოჩინიდან რუსთავამდე — სულ 18.9 კილომეტრი ოთხზოლიანი გზა, პლუს მისასვლელი და სამსახურებრივი გზები; ბანკის განცხადებაში ეს აღმოსავლეთ-დასავლეთის მაგისტრალის მნიშვნელოვანი ნაწილის მოდერნიზაციადაა წარმოდგენილი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სასესხო ხელშეკრულება უკვე გაფორმებული აქვს. ბანკის განცხადება მშენებლობის დაწყების ან დასრულების თარიღებს არ ასახელებს.
რატომაა შემოვლითი უფრო მნიშვნელოვანი, ვიდრე სათაურის კილომეტრები
თურქეთს, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სატრანზიტო ტვირთს ამჟამად თბილისთან უწევს გამკლავება. მისი ქალაქის გარშემო გაყვანა სწორედ პროექტის არსია: ბანკი ჩამოთვლის მოკლე მგზავრობის დროს ადგილობრივი და სატრანზიტო მოძრაობისთვის, ავტომობილის ექსპლუატაციის დაბალ ხარჯს, ექსპორტიორებისა და ტურიზმის ბიზნესისთვის უფრო საიმედო გადაზიდვას და ნაკლებ მძიმე ავარიას, და სამუშაოს CAREC-ის მე-2 დერეფანზე, ცენტრალურ აზიასა და ევროპას შორის სავაჭრო მარშრუტზე ათავსებს. ბიზნესისთვის, რომელიც დედაქალაქში საქონელს ან სტუმრებს ატარებს, შემოვლითი ყოველდღიურ სამუშაო პირობებს ცვლის ისე, როგორც შორეული საზღვრიდან საზღვრამდე თარიღი ვერ შეცვლის.
რას შეიძლება ნიშნავდეს ეს მარშრუტის გასწვრივ
საგზაო პროექტები მიწის ფასს ერთდროულად ორი მიმართულებით ამოძრავებს. ადგილები, რომლებიც კვანძს იღებენ, ჩვეულებრივ იზიდავს საწყობებს, ლოგისტიკასა და გზისპირა ვაჭრობას; ადგილები კი, რომლებიც სატრანზიტო ნაკადს კარგავენ, შეიძლება დაკარგონ ის გამვლელი მომხმარებელი, რომელიც ძველ მარშრუტზე მცირე ბიზნესს არჩენდა. ამ მონაკვეთის რუსთავის ბოლო სწორედ ის ადგილია, რომელსაც სამრეწველო და სალოგისტიკო მოთხოვნის გამო ღირს თვალყურის დევნება. ეს არცერთი არაა იმის მიზეზი, რომ აუშენებელი მარშრუტის მოლოდინში იყიდოთ: ტრასა იცვლება, ლოტები თავიდან ცხადდება და ერთადერთი უსაფრთხო დაშვება ის მონაკვეთია, რომელზეც ხელშეკრულება რეალურად გაფორმებულია.
დაწერილია ჩვენ მიერ ზემოთ მითითებული წყაროდან და არ წარმოადგენს საინვესტიციო, იურიდიულ ან საგადასახადო რჩევას. მაჩვენებლები და წესები იცვლება — მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გადაამოწმეთ მოქმედებამდე.
