საქართველოს მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25%-ია. სომხეთისა და აზერბაიჯანის — ორივე 6.5%

იმიტომ, რომ მისი ინფლაცია მიზნობრივ ნიშნულს უფრო შორს იყო. ნაციონალური ბანკის ივლისის განცხადებით, 2026 წლის ივნისში ინფლაცია 5.8% იყო 3%-იანი მიზნის პირობებში, ძირითადად ენერგიის ფასების გამო; ბაზისური ინფლაცია 3.2%-ზე იყო, მომსახურების ინფლაცია კი 4.1%-მდე აიწია — სწორედ ეს უკანასკნელი ციფრი ინარჩუნებს პოლიტიკის განმსაზღვრელთა სიფრთხილეს, რადგან მომსახურების ინფლაციაში გარდაიქმნება ენერგეტიკული შოკი ხელფასებისა და ფასების ციკლად. ბანკი 2026 წლის საშუალო ინფლაციას 5.2%-ად პროგნოზირებს, წლის მეორე ნახევრიდან შემცირებით და საშუალოვადიან პერიოდში მიზანზე დაბრუნებით. ზრდა შემზღუდველი არ ყოფილა: 6.4% მაისში, საშუალოდ 7.8% პირველ ხუთ თვეში და 6.5%-იანი პროგნოზი წლისთვის.

სომხეთი 6.5%-ზე ზედიზედ ექვსი სხდომის განმავლობაში იდგა, ბოლო — 2026 წლის 4 აგვისტოს. აზერბაიჯანმა სადისკონტო განაკვეთი 2026 წლის 31 ივლისს 6.5%-ზე შეინარჩუნა და დერეფანი 5.5%-დან 7.5%-მდე დატოვა; ბანკმა ორი საპირისპირო ძალა აღწერა — ინფლაციის პროგნოზის ზრდა, რაც გამკაცრების სასარგებლოდ მეტყველებს, და სავალუტო ბაზარზე მიწოდების დიდი სიჭარბე მოთხოვნაზე, რაც შერბილების სასარგებლოდ — და დაასკვნა, რომ ისინი ერთმანეთს აბათილებენ. სამი ცენტრალური ბანკი, სამი სხვადასხვა ვითარება და ორი მათგანი იმდენად მშვიდი, რომ თვეების განმავლობაში ადგილიდან არ იძვრის.

პოლიტიკის განაკვეთი სასესხო განაკვეთი არ არის; ის არის იატაკი, რომელზეც ბანკები აშენებენ და ზემოდან ამატებენ დაფინანსების ხარჯს, რისკის ზღვარს და ვალუტის პრემიას. ერთი და სამი მეოთხედი პუნქტი დამატებითი პოლიტიკის განაკვეთი თქვენს შენატანებში ერთი-ერთზე არ გადადის, მაგრამ ნიშნავს, რომ ლარში დაკრედიტება საქართველოში უფრო მაღალი ბაზიდან იწყება, ვიდრე დრამსა თუ მანათში მეზობლად; ეს ნაწილობრივ იმის მიზეზიცაა, რატომ უყურებენ აქ მსესხებლები მაინც ყურადღებით უცხოურ ვალუტაში სესხებს, გაცვლითი რისკის მიუხედავად. თუ ქართულ შესყიდვას სომხურს ან აზერბაიჯანულს მხოლოდ დაფინანსების ფასით ადარებთ, სწორედ ეს არის სტრუქტურული მიზეზი იმ შემოთავაზებების უკან, რომლებსაც მოგცემენ.

მიმართულება და არა დონე. საქართველოს ნაციონალურმა ბანკმა თქვა, რომ გარე ენერგეტიკული შოკის განელებასთან ერთად თანდათანობით ნორმალიზებას ელის, მისივე პროგნოზი კი 2026 წლის მეორე ნახევრიდან ინფლაციის შემცირებას ხედავს. თუ ეს მოხდება, სომხეთთან და აზერბაიჯანთან სხვაობა შემცირდება და ლარში სესხი გაიაფდება; თუ სამაგიეროდ მომსახურების ინფლაცია კიდევ გაიზრდება, 8.25% იატაკი იქნება და არა ჭერი. ყოველ შემთხვევაში, განაკვეთების გადაწყვეტილებებს სამივე ბანკი ფიქსირებულ სხდომის თარიღებზე აქვეყნებს — ეს კი რეგიონში იმ მცირერიცხოვან საკითხთაგანია, რომლის კალენდარში ჩაწერაც შეიძლება და არა გამოცნობა.