ყირგიზეთმა საქართველოსგან ჩინეთზე მეტი იყიდა — ავტომობილები კი გაყიდულის მეოთხედი იყო
სტატისტიკის სამსახურის 2026 წლის იანვარ-აგვისტოს მონაცემებით, საქართველოს საექსპორტო ბაზრებს შორის პირველ ადგილზე ყირგიზეთია 577.6 მილიონი დოლარით, მის შემდეგ ჩინეთი — 543.7 მილიონით და რუსეთი — 500.7 მილიონით. იმპორტში წამყვანია თურქეთი 1.9186 მილიარდი დოლარით, შემდეგ რუსეთი 1.5318 მილიარდით და აშშ 1.5105 მილიარდით. მხოლოდ მსუბუქმა ავტომობილებმა ექსპორტის 24.9% შეადგინა — 1.3477 მილიარდი დოლარი.
რეიტინგი მოთხოვნაზე ნაკლებს ამბობს, ვიდრე ჩანს
პატარა ქვეყანა, რომლის უმსხვილესი საექსპორტო ხაზი მსუბუქი ავტომობილებია — ჯამის 24.9% — საკუთარ წარმოებას არ ყიდის. საქართველო ავტომობილებს არ აწარმოებს; ის მათ გადაადგილებს. მხოლოდ ეს ფაქტი ცვლის ცხრილის წაკითხვას: ყირგიზეთი 577.6 მილიონი დოლარით გამავალი საქონლის დანიშნულების წერტილია და ეს პოზიცია შეიძლება სწრაფად შეიცვალოს, როცა სადმე სულ სხვაგან საბაჟო წესი ან გადახდის არხი იცვლება. შემდეგი ორი ხაზი ნავთობი და ნავთობპროდუქტებია 688.9 მილიონით და ძვირფასი ლითონების მადნები 403.1 მილიონით — ერთად ისინი აღწერენ ეკონომიკას, რომელიც გადამუშავებითა და მოპოვებით შოულობს და არა წარმოებით.
იმპორტის მხარეს ერთი მეზობელი დომინირებს
რვა თვეში თურქეთმა 1.9186 მილიარდი დოლარის იმპორტი მოგვაწოდა — მკაფიოდ წინ რუსეთზე (1.5318 მილიარდი) და აშშ-ზე (1.5105 მილიარდი). ვინც აქ აშენებს ან არემონტებს, ამას უკვე ინვოისებიდან იცის: კაფელი, სანტექნიკა, მინაპაკეტები, ცემენტის ნაწარმი და მოსაპირკეთებელი მასალა შავი ზღვის სანაპირო გზით, თურქული ტვირთმზიდებით ჩამოდის. ეს არის ყველაზე პირდაპირი ხაზი ვალუტის მერყეობასა და ქართულ სამშენებლო ბიუჯეტს შორის — და ფიქსირებული ფასის ხელშეკრულების გაფორმებამდე ღირს კონტრაქტორს ჰკითხოთ, მის კალკულაციაში რომელი ხარჯებია ლირაში ან დოლარში გამოსახული.
კონცენტრაცია, გაზომილი
ათ უმსხვილეს საექსპორტო პარტნიორზე ექსპორტის 68.8% მოდის, ათ უმსხვილეს საიმპორტო პარტნიორზე კი იმპორტის 70.2%. ანუ ორივე მიმართულებით ყოველი ათი დოლარიდან დაახლოებით შვიდი ათ კონტრაგენტზე გადის. ამ ზომის ეკონომიკისთვის ეს ნორმალურია, მაგრამ სწორედ ამიტომ აღწევს ერთი ორმხრივი შეფერხება — სასაზღვრო პროცედურა, სანქციების ცვლილება, გადახდების შეზღუდვა — თბილისამდე უფრო სწრაფად, ვიდრე დიდ ბაზარზე. ინვესტორი, რომელიც ქართულ უძრავ ქონებას უფრო მსხვილ მეზობელს ადარებს, სხვა საკითხებთან ერთად სწორედ ამ მოკლე გადაცემის ხაზს აფასებს.
ეს ცხრილი მომავალ წელსაც წაიკითხეთ
ტრანზიტული ნაკადებით განპირობებული პარტნიორთა რეიტინგები პატარა ეკონომიკის ყველაზე არასტაბილური ციფრებია. ბაზარი, რომელიც წელს პირველია, მომავალ წელს მეოთხე შეიძლება აღმოჩნდეს ისე, რომ თავად საქართველოში არაფერი შეცვლილა. გამძლე დასკვნა ის კი არ არის, რომელი ქვეყანაა პირველი, არამედ ქვემოთ არსებული სტრუქტურა: მძიმე დამოკიდებულება ავტომობილებისა და საწვავის გადაადგილებაზე, ერთი დომინანტი მიმწოდებელი სამშენებლო მასალებში და კონტრაგენტების მოკლე სია ორივე მხარეს. სწორედ ეს სამი თვისება აყალიბებს რეალურად ხარჯებსა და სავალუტო რისკს მათთვის, ვისაც აქ ქონება აქვს.
დაწერილია ჩვენ მიერ ზემოთ მითითებული წყაროდან და არ წარმოადგენს საინვესტიციო, იურიდიულ ან საგადასახადო რჩევას. მაჩვენებლები და წესები იცვლება — მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გადაამოწმეთ მოქმედებამდე.
