თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა უგადასახადოა, სანამ საქართველოში არ გაყიდი
Invest in Georgia-ს აღწერა თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის რეჟიმზე უჩვეულოდ პირდაპირია იმაში, სად მთავრდება შეღავათი. ზონიდან ექსპორტისთვის წარმოებული საქონელი გათავისუფლებულია ყველა გადასახადისგან, გარდა თანამშრომლების ხელფასებიდან გადასახდელი 20%-იანი საშემოსავლო გადასახადისა. იმავე საქონლის საქართველოს შიდა ბაზარზე გაყიდვა კი იწვევს საშემოსავლო გადასახადს, დღგ-ს და ამ შიდა გაყიდვებიდან მიღებული შემოსავლის 4%-იან დარიცხვას. ზონები კერძოდ იმართება — ინვესტორები ოპერატორისგან ქირაობენ ფართს — და Invest in Georgia ოთხი მოქმედიდან ფოთს, ქუთაისსა და თბილისს ასახელებს.
რას ფარავს სინამდვილეში გათავისუფლება
გათავისუფლება ექსპორტისთვის წარმოებას უკავშირდება და არა ღობის შიგნით ყოფნას. კომპანია, რომელიც ზონაში საქონელს აწარმოებს და საზღვარგარეთ აგზავნის, ამ საქმიანობაზე არ იხდის მოგების გადასახადს, დღგ-ს და იმპორტის გადასახადს, და მისი ერთადერთი მუდმივი საგადასახადო ვალდებულება ხელფასებიდან დაკავებული 20%-იანი საშემოსავლო გადასახადია. ეს წარმოების სტიმულია უბრალოდ გაგებული: ის აჯილდოებს საქართველოში ფიზიკური ნივთის დამზადებას და მის სხვაგან გაყიდვას. ის არ აჯილდოებს აქტივების ფლობას, მომსახურების ინვოისირებას ან ქვეყნის შიგნით ვაჭრობას.
შიდა გაყიდვა კედელია
იმ წამს, როცა პროდუქცია ექსპორტის ნაცვლად საქართველოში იყიდება, სამი დარიცხვა ჩნდება: საშემოსავლო გადასახადი, დღგ და შიდა გაყიდვებიდან მიღებული შემოსავლის 4%. სხვა სიტყვებით, ეს რეჟიმი ქართული ბიზნესისთვის დაბალი განაკვეთი არ არის; ეს ექსპორტის პროდუქციისთვის განსხვავებული მოპყრობაა, შიგნით შემობრუნებისთვის კონკრეტული ჯარიმით. ყველა მოდელი, რომელიც ვარაუდობს, რომ ზონის კომპანიას ქართულ ბაზარსაც ზონის პირობებით მოემსახურება, არითმეტიკაში ცდება — და სწორედ ეს ვარაუდია თავისუფალი ზონების დაგეგმვაში ყველაზე გავრცელებული შეცდომა.
შენ მოიჯარე ხარ და არა სახელმწიფოს შეღავათის მიმღები
ზონები კერძოდ იმართება და ინვესტორი ფართს ოპერატორისგან ქირაობს. ეს კი ქირავნობის კომერციულ პირობებს რეჟიმის საგადასახადო პირობების მსგავსად გადამწყვეტს ხდის: ქირა, ხელმისაწვდომი კომუნალური ინფრასტრუქტურა, ადგილზე საბაჟო მომსახურება, ოპერატორის გამოცდილება და რა ხდება ვადის გაგრძელებისას. საგადასახადო მოპყრობა კანონით დგინდება და ყველა ზონაში ერთნაირია; ხარჯების ბაზას კი კერძო კონტრაგენტი ადგენს და ის ერთნაირი არ არის. ოპერატორის შემოწმება სულ მცირე იმდენივე დროს იმსახურებს, რამდენსაც საგადასახადო პოზიციის შემოწმება.
უფრო მსუბუქი ალტერნატივა ექსპორტიორებისთვის
იმავე წყაროში აღწერილია შიდა გადამუშავების საბაჟო რეჟიმი, რომელიც შეღავათის ნაწილს ზონაში გადასვლის გარეშე იძლევა. ექსპორტიორს შეუძლია ფინანსთა სამინისტროს მიმართოს ნედლეულის იმპორტის გადასახადისა და დღგ-ის გარეშე შემოტანისთვის, ამ გადასახადების ოდენობის საბანკო გარანტიის წარდგენით, რომელიც მზა პროდუქციის ქვეყნიდან გასვლის შემდეგ თავისუფლდება. თუ პროდუქციის რომელიმე ნაწილი შიდა ბაზარზე გაიყიდება, მასში გამოყენებულ ნედლეულზე იმპორტის გადასახადი და დღგ გადასახდელი ხდება. ბიზნესისთვის, რომელიც აწარმოებულის უმეტეს და არა მთელ ნაწილს ექსპორტირებს, ეს გზა ხშირად უფრო რეალისტურია.
დაწერილია ჩვენ მიერ ზემოთ მითითებული წყაროდან და არ წარმოადგენს საინვესტიციო, იურიდიულ ან საგადასახადო რჩევას. მაჩვენებლები და წესები იცვლება — მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გადაამოწმეთ მოქმედებამდე.
