აზიის განვითარების ბანკის 250 მილიონი დოლარის სესხი ტვირთს თბილისის ცენტრიდან გაიყვანს

აზიის განვითარების ბანკმა თბილისის შემოვლითი გზის პროექტის მე-4 და მე-5 ლოტი 2026 წლის 29 ივლისს დაამტკიცა, ჩვეულებრივი კაპიტალის რესურსებიდან 250 მილიონი დოლარის სესხით. ფაქტების დადგენა 2026 წლის 20-დან 27 აპრილამდე მიმდინარეობდა, სამშენებლო ზედამხედველობის კონსულტანტის ტენდერი 13 მაისს დაიხურა, ორი ლოტის სამშენებლო წინადადებები 3 აგვისტოს, სესხის ხელშეკრულება კი 2026 წლის აგვისტოთი თარიღდება. პროექტის მონაცემთა ფურცელი არ აქვეყნებს დასრულების თარიღსა და მარშრუტის სიგრძეს. მიწის შესყიდვისა და განსახლების განახლებული გეგმა 2026 წლის სექტემბრით თარიღდება, რაც ჩვეულებრივ ნიშნავს, რომ დერეფანი საკმარისად დადგენილია კომპენსაციის სამუშაოების დასაწყებად.

ბანკის მიერ საწყისი მდგომარეობის აღწერა პირდაპირია: ტვირთი და შორი მანძილის ტრანსპორტი დღეს თბილისის ცენტრში ორზოლიანი შემოვლითი გზით გადის, სადაც დონეების გაყოფა შეზღუდულია, და მძიმე ტრანსპორტი ქალაქის მოძრაობას ერევა. ბანკი ჩამოთვლის შედეგებს: შეფერხებები, ტრანსპორტის გაზრდილი ხარჯი, საგზაო უსაფრთხოების რისკი და ჰაერის უარესი ხარისხი. ეს დერეფანს ეხება, რომლის გასწვრივ თბილისის ათასობით მცხოვრები ცხოვრობს. არსებულ მარშრუტზე ან მის ახლოს მფლობელისთვის ამ ნაკადის გადატანის საშუალოვადიანი ეფექტი ჩვეულებრივ ნაკლები ხმაური და უკეთესი ჰაერია ძველ დერეფანში, ახალზე კი — ახალი ფასადური ღირებულება; თუმცა ახალ დერეფანში ექსპროპრიაცია იმავე მონეტის მეორე მხარეა და სწორედ ამისთვის არსებობს განსახლების გეგმა.

პროექტი დაახლოებით 450 პირდაპირ სამშენებლო სამუშაო ადგილს შექმნის, ადგილობრივი დასაქმების სამიზნე მაჩვენებლით დაახლოებით 70%. მისი გამოცხადებული სტრატეგიული მიზანი ეფექტიანობაა CAREC-ის მეორე დერეფანსა და აღმოსავლეთ-დასავლეთის ავტომაგისტრალზე — სახმელეთო მარშრუტზე, რომელიც ქართულ პორტებს აზერბაიჯანს და შემდეგ ცენტრალურ აზიას აკავშირებს. ანაკლიის დანაშალის სამუშაოებისა და თბილისის აეროპორტის გადაშენების გვერდით წაკითხული, ის ჯდება ტრანზიტული სიმძლავრის რამდენიმე მოდალობაზე ერთდროულად აშენების ნიმუშში. გადაითარგმნება თუ არა ეს ტვირთის მოცულობაში — ცალკე კითხვაა, რომელიც საქართველოს კონტროლს მიღმა არსებულ სავაჭრო ნაკადებზეა დამოკიდებული, და არავინ უნდა შეაფასოს ქონება იმ დაშვებით, რომ ასე მოხდება.